Wonen in de wei

Hoe blijf je positief en vitaal als de jaren gaan tellen? Hoe richt je ook dan wonen en leven op een fijne manier in? Daarvoor moet je een flinke dosis levenslef hebben. En een tikkeltje eigenwijs zijn. Deze Levenslopers zetten hun eigen stappen. Laat je inspireren!

Opa en oma, oudste dochter, drie kleinkinderen én een jongste dochter die met regelmaat samen met schoonzoon en kleinzoon een bezoekje komen brengen. Hoe is het om met drie generaties op één erf te wonen? Wat ging eraan vooraf, wat verwacht je van elkaar en vooral: hoe houd je het gezellig? In gesprek met moeder en jongste dochter, Nellie en Moniek van Daal.

Dochters Linda (1980) en Moniek (1983) zijn opgegroeid in een dorp met groene, plattelandse vergezichten. Beide meiden vlogen uit en kregen zelf kinderen. Wanneer Linda met haar drie kinderen voor een scheiding komt te staan, zet dat ouders Nellie en Berrie aan het denken. Zij hebben een flinke lap grond en de mogelijkheid om hun dochter en kleinkinderen aan een woonplek te helpen. De oplossing bleek een prémantelzorgwoning in de wei. Wat in de stad ondenkbaar is, blijkt haalbaar op het platteland.

Zorgen over zorgen

Moniek: ‘Mijn ouders zijn altijd open geweest over hoe en wat ze wilden als ze ouder waren. Dit is bij ons geen taboe en dat vind ik heel sterk. Zo voorkom je dat je er een beetje of helemaal te laat mee bent. Wat denk ik heeft bijgedragen is dat zij met de oma’s van beide kanten meegemaakt hoe het is als intensieve zorg nodig is. Zij stelden zich al vroeg de vraag “Wat willen wij zelf als we hulp nodig hebben”? Dit is een mooie manier om voor te sorteren op later, als ze misschien wat minder kwiek zijn dan ze nu zijn. Het tijdig bespreken van zorgen over zorgen geeft rust.’ Wederzijdse wensen en verwachtingen worden uitvoerig besproken. Van dochter Linda wordt niet verwacht dat zij als de nood aan de man is daadwerkelijk gaat zorgen voor haar ouders. Nellie: ‘Het is gewoon een fijn idee dat zij in de buurt is. We verwachten van Linda niet dat zij ons gaat verzorgen. Wel dat zij samen met Moniek de organisatie van eventuele zorg op zich neemt.’

De stap naar de gemeente

Toen de gedachten over een woning in de wei concrete vormen aannamen, was de eerste stap om naar de gemeente te gaan. Iedere gemeente heeft namelijk eigen regelgeving rondom mantelzorgwonen. De gemeente kan je vertellen wat vanuit het bestemmingsplan mogelijk is en waaraan je qua regelgeving gehouden bent. Wat mag je bouwen en hoe kun je bouwen? Nellie: ‘We waren het erover eens dat privacy voor ons allebei en ook voor Linda een belangrijke voorwaarde was. Gelukkig kregen we van de gemeente te horen dat we wat verderop in onze wei een mantelzorgwoning mochten neerzetten. We hebben de woning zo gebouwd, dat we van elkaar niet kunnen zien wat er in en rondom ieders huis gebeurt.’

In de praktijk is het proces van vergunningen en regelgeving voor een ‘gewone’ burger best complex en niet altijd doorzichtig. Omdat je te maken krijgt met best wat geregel en soms ook onduidelijkheid, is het handig als je iemand kunt betrekken die de taal van de gemeente spreekt. Dat voorkomt onnodige vertraging en miscommunicatie.

Goede afspraken

Gezinsleden moeten er vooral achterstaan en een vergelijkbare gedachtegang hebben. Ook dien je als gezin bereid te zijn het eerlijke gesprek te voeren, want duidelijkheid en eerlijkheid over wat je wel en niet wilt of verwacht is een absolute noodzaak. Afspraken maken dus. Nellie: ‘Niet zomaar binnenkomen en eerst aankloppen vinden wij bijvoorbeeld belangrijk. Dat geldt ook voor de kleinkinderen. Bovendien hoeven wij niet alles te zien en ook niet te horen’, lacht Nellie. En zelfs dan zul je af en toe moeten slikken bij iets wat de ander doet en het bespreekbaar maken. Of er gewoon maar om lachen.

Schuif woonwensen niet voor je uit

Nellie: ‘Het is belangrijk om op tijd na te denken over hoe je het qua wonen voor je ziet als je ouder bent. Ik merk dat mensen geneigd zijn om te denken in mitsen en maren, terwijl er juist als je het niet uitstelt best mogelijkheden zijn. Deze zijn voor ieder anders. Wij hebben onze woning bijvoorbeeld zelf gebouwd, maar als je de financiële mogelijkheid hebt, kun je een mantelzorgwoning kant-en-klaar kopen en laten plaatsen.’ Vanuit de omgeving krijgen Nellie en haar man veel positieve reacties. Maar er zijn er maar weinig die zelf ook tot actie overgaan. Dat vindt Nellie erg jammer. Moniek: ‘Als ik in een vergelijkbare situatie als mijn ouders was geweest, had ik mij kunnen voorstellen dat dit ook voor mij prima zou werken. Sterker nog: het lijkt mij heel leuk om ergens te wonen met meerdere mensen of generaties. Dat hoeft voor mij ook niet per se familie te zijn. Samenwonen in één huis of op een erf kan voor iedereen een verrijking zijn.’

Beluister het hele verhaal van Nellie en Moniek op Spotify.