Leefcirkels: vandaag geven, morgen ontvangen

Hoe en waarom van leefcirkels

‘Moet je vrienden zijn?’ ‘Is het alleen voor ouderen?’ Vragen, ervaringen en ideeën wisselen elkaar af tijdens de ANBO-PCOB-workshop Leefcirkels in wijkcentrum ’t Hert in Nijmegen. Eén ding wordt snel duidelijk: naar elkaar omkijken begint gewoon bij contact maken.

Een leefcirkel begint bij de buurman

Een leefcirkel, ook wel voorzorgcirkel genoemd, bestaat uit een groep mensen die bij elkaar in de buurt wonen en bereid zijn iets voor elkaar te doen. Dat mag iets kleins zijn: een boodschap doen, meegaan naar een afspraak of gewoon samen een kop koffie drinken. Maar het kan ook meer inhouden. Dat bepaalt ieder voor zich. Je mag vrienden van elkaar zijn, maar dat is geen voorwaarde. Of zoals een van de deelnemers zegt: “Ik kan best ook voor die vervelende buurman een boodschap doen.” Het doel van een leefcirkel is dat hulp geven en ontvangen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het gewone leven in de buurt.

Voor jong en oud

Hoewel een leefcirkel vaak in verband wordt gebracht met oudere mensen, zijn ook jongeren welkom om mee te doen. Een mix van generaties kan rekenen op instemming van de aanwezigen. “Mooi als ook jongeren aansluiten, want andersom kun je als oudere net zo goed iets voor jongeren betekenen.” Iedere cirkel bepaalt zelf hoe die eruitziet en welke afspraken erbij horen. Een leefcirkel is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Als deelnemer moet je bereid zijn om ook zelf iets te doen.

Vandaag geef je, morgen ontvang je

Trainer en coach Judith Appelman leidt de ongeveer 35 aanwezigen door het gevarieerde programma heen. Daarbij merkt zij op dat een ander helpen voor de meeste deelnemers geen probleem is. Maar hulp vragen blijkt een stuk lastiger. Niemand wil de ander tot last zijn. Als buurtgenoten elkaar al kennen en eerder iets voor elkaar hebben gedaan, blijkt de stap kleiner om hulp te vragen en te ontvangen.

Passen bij de buurt

“Hoe fijn is het om weer naar elkaar om te kijken?” Deze retorische vraag van Judith krijgt veel bijval. Inderdaad, wat zou dat fijn zijn! Een leefcirkel kan dit mogelijk maken. Vandaag geef je, morgen ontvang je. Toch zitten er ook grenzen aan wat buurtgenoten voor elkaar kunnen betekenen. Ook daarover gaat het gesprek. Wat werkt verschilt per wijk en groep bewoners. Daarom klinkt tijdens de bijeenkomst regelmatig het advies: begin klein en ontdek gaandeweg wat past bij de wijk en haar bewoners.

Begin met één persoon

Wie een leefcirkel wil starten, hoeft geen ingewikkeld plan op te stellen. Judith vertelt dat het begint met het zetten van een eerste stap: het zoeken van een mede-initiatiefnemer, een paar buurtgenoten uitnodigen. “Maak kennis en praat over wat mensen nodig hebben én wat ze zelf kunnen en willen bieden. Maak vervolgens afspraken met elkaar en houd contact. Want dat laatste schiet er gemakkelijk bij in.”

Tijdens de workshop wisselen de aanwezigen verschillende ideeën uit om medestanders voor het opzetten van een leefcirkel te ontmoeten. Van het schrijven van een artikel voor de wijkkrant, tot het huis aan huis verspreiden van een oproep, of het aansluiten bij Burendag. Een van de deelnemers is met een bos rozen door de wijk gegaan en deelde bloemen uit om contact te maken. Dat kan natuurlijk ook.

De belangrijkste boodschap van de bijeenkomst is misschien wel dat een leefcirkel van en voor buurtgenoten is. En daar ook ontstaat. Passend bij de buurt en de mensen die meedoen. Daarom eindigt de workshop met de waardevolle vraag die iedere deelnemer mee naar huis neemt: welke eerste stap kan ik zelf zetten?

Praktische tips of hulp nodig bij het opzetten van een leefcirkel? Sterker Sociaal Werk Nijmegen helpt je graag.